PRZEDMOWA

Kiedy Uzdrowienie wewnętrzne po raz pierwszy ukazało się drukiem, co miało miejsce w roku 1982, żywiłam nadzieję, że pozycja ta okaże się przydatna dla osób szukających większej równowagi emocjonalnej i duchowej w swoim życiu. Biorąc pod uwagę, że od tamtego dnia nieustannie dodrukowywane są kolejne egzemplarze książki, spełniła one moje skromne nadzieje z wielką nawiązką! Wielu terapeutów powiedziało mi, że wykorzystuje ją jako uzupełnienie sesji terapeutycznych. Od jednego z nich usłyszałam: „Proszę klientów, aby przeczytali konkretny rozdział przed naszym kolejnym spotkaniem, co niezmiennie kończy się tak, że na światło dzienne wychodzą ważne doświadczenia życiowe”. Pewien wykładowca na uniwersytecie zadaje studentom lekturę Uzdrowienia wewnętrznego w ramach zajęć z psychologii rozwojowej. Pewna kobieta powiedziała mi, że przed jednymi z corocznych rodzinnych wakacji przesłała egzemplarz niniejszej książki swoim rodzicom i rodzeństwu. Podczas tygodniowego odpoczynku członkowie rodziny spędzili wiele godzin na rozmowach i modlitwach za siebie nawzajem. „Zbliżyliśmy się do siebie bardziej niż kiedykolwiek wcześniej, a nasza wzajemna miłość zdecydowanie się wzmogła”.

Ilekroć przemawiam na konferencji lub prowadzę rekolekcje, mogę być pewna, że w pewnym momencie podejdzie do mnie jakaś osoba z opowieścią o tym, jak niniejsza książka uzdrowiła jej stare wspomnienia i rozbudziła nową nadzieję. Wiele z tych historii dotyczyło trwałych emocjonalnych ran, które przestały być powodem do wstydu. Pewien mężczyzna opisał to w ten sposób: „Z powodu odrzucenia ze strony ojca myślałem, że moje życie jest bezwartościowe, ale modlitwy zawarte w pani książce dały mi wolność, dzięki której zaakceptowałem samego siebie i zostawiłem przeszłość za sobą”.

To poprawione wydanie zawiera materiał, który zebrałam po pierwszej publikacji. Nie mam wątpliwości, że książka ta zainspiruje wiele innych osób, aby otworzyły się na uzdrowienie poprzez delikatny dotyk Jezusa; uzdrowienie, które im się słusznie należy.

WSTĘP

W latach siedemdziesiątych przez kilka lat pracowałam jako pielęgniarka w szpitalu psychiatrycznym Wydziału do spraw Kombatantów. Każdego dnia spędzaliśmy czas z kobietami i mężczyznami, którzy przejawiali rozmaite zachowania aspołeczne. Psychiatra sprawujący nadzór nad naszym oddziałem wierzył, że jego pacjentom łatwiej będzie przezwyciężyć zaburzenia psychiczne, gdy zrozumieją przyczyny leżące u podstaw problemów. Celem grupowych sesji terapeutycznych było uzyskanie informacji na temat ich traumatycznych doświadczeń. Gdy już określiliśmy sfery problematyczne, wprowadzano program leczenia, który miał uwolnić pacjenta od szkodliwych skutków traumy.

Metoda ta niestety nie przynosiła zamierzonych efektów. Świadomość tego, co spowodowało problemy psychiczne, często zwiększała tylko brzemię poczucia winy. Jeden z pacjentów powiedział mi: „Teraz już wiem, co mnie tu sprowadziło, ale czuję, że nie jestem w stanie zmienić melodii, która rozbrzmiewa w mojej głowie”.

Jedna z pielęgniarek, Harriet Saxton, zamierzała wziąć udział w tygodniowych zajęciach Szkoły Chrześcijańskiej Opieki w pobliskim mieście i zaproponowała, bym pojechała tam z nią. Szkoła ta, założona przez wielebnego Edgara Sanforda, duchownego episkopalnego, i jego żonę, Agnes, oferowała wykłady na temat chrześcijańskiej modlitwy uzdrawiającej skierowane do duchowieństwa i pracowników sektora opieki zdrowotnej.

Agnes Sanford prowadziła wykłady traktujące o zjawisku, które ona sama nazywała „uzdrowieniem wspomnień”. Opowiedziała nam własną historię o kilku latach zmagań z ostrą depresją kliniczną. Występowały u niej również napady paniki, które napełniały jej umysł przytłaczającym strachem o bezpieczeństwo męża i dzieci. Pewien duchowny porozmawiał z nią o jej dzieciństwie i dowiedział się, że Agnes wychowywała się w Chinach, a jej rodzice byli misjonarzami. W owych latach dziewczynka często słyszała, jak chińscy służący rozmawiają o zagrożeniach związanych z wychodzeniem poza teren kościoła. Sugestywnie opisywali bandytów, którzy mogliby obrabować i zamordować niczego niepodejrzewających wędrowców. Ilekroć rodzice Agnes opuszczali misję, by głosić Ewangelię, dziewczynkę ogarniał przeogromny strach. Była pewna, że już nigdy nie wrócą.

Jako osoba dorosła Agnes reagowała dokładnie tak samo, kiedy jej mąż i dzieci wychodzili z domu. Duchowny wyjaśnił jej: „Modlitw nie potrzebuje dorosła kobieta, lecz mała dziewczynka, która wciąż w tobie mieszka”. Mężczyzna modlił się za Agnes, prosząc Jezusa, aby powrócił do tamtych lat w Chinach i uwolnił ją od obsesyjnych myśli oraz uczuć, a ona wkrótce zaczęła zauważać, że zasłona spowijająca jej umysł się unosi. Już nigdy później nie doświadczyła mroku depresji.

Ta nauka dała mi wiedzę, której brakowało podczas naszej pracy w szpitalu Wydziału do spraw Kombatantów. Nie wystarczyło odkryć traumę odpowiadającą za pewne zachowania, oczekując, że ludzie zmienią swoje postępowanie. Potrzebny był sposób na uleczenie starych ran. Ten łącznik oferowała uzdrawiająca moc Jezusa.

Agnes powiedziała nam, że zna tylko dwa pytania, które należy zadać komuś, kto czuje, że potrzebuje modlitwy za „uzdrowienie wspomnień”. Pierwsze to: „Czy jako dziecko byłeś szczęśliwy?”. Gdyby dana osoba odparła: „Nie”, Agnes zapytałaby o powód, a jeśli odpowiedź byłaby twierdząca, podałaby ją w wątpliwość: „Kiedy po raz pierwszy zdałeś sobie sprawę, że jesteś nieszczęśliwy?”. Twierdziła, że odpowiedzi na te pytania dają jej odpowiednie informacje, aby pokierować modlitwą. Od razu po powrocie do domu stanęłam w obliczu sytuacji, która stanowiła okazję do zastosowania tej metody.

Moja sąsiadka, Dolores, wstąpiła do naszego domu na cotygodniową wizytę. Kiedy opisywała swoje życie żony i matki, była ewidentnie strapiona. Czuła się przytłoczona rzeczami, które musiała robić dla dwojga swoich dzieci, a jej relacja z mężem gwałtownie się psuła. Nie wiedziałam, jak ją pocieszyć, dopóki nie przypomniałam sobie nauk Agnes Sanford. Zapytałam więc: „Dolores, czy jako mała dziewczynka byłaś szczęśliwa?”. Moja sąsiadka początkowo wydawała się zaskoczona, ale po kilku minutach odparła cicho: „Nie”. Następnie zaczęła opowiadać o incydencie, który miał miejsce, kiedy ona i jej starsza siostra spędzały wakacje na wsi u cioci i wujka.

„Uwielbiałyśmy tam jeździć, bo świetnie się bawiłyśmy, pomagając przy zwierzętach i jeżdżąc ciągnikiem. Któregoś upalnego letniego wieczora zostawiłyśmy drzwi sypialni otwarte, żeby złapać delikatny powiew wiatru. Moja siostra zasnęła, ale ja byłam całkiem przytomna, słuchając rozmowy odbywającej się w sąsiednim pokoju. Mój wujek stwierdził: »Czy to nie przykre, że Dolores nie jest taka bystra jak Betty?«. Ciocia przytaknęła i dodała: »Nie jest też taka ładna. Będzie miała ciężkie życie«. Długo rozprawiali o moich wadach. Wiedziałam, że mają rację, i przez całe życie czułam się jak nieudacznica”.

Powiedziałam Dolores, iż Bóg jest w stanie zaleczyć rany z przeszłości, i spytałam, czy mogłabym się pomodlić, aby uwolnił ją od tego destrukcyjnego wspomnienia. Moja sąsiadka wątpiła, że to jej pomoże, ale powiedziała mi, bym spróbowała. Poprosiłam więc po prostu, aby Jezus cofnął się z nią w czasie i usunął smutek, którego doświadczyła. Dolores zamknęła oczy, a ja patrzyłam, jak po jej policzkach łagodnie spływają łzy. Opisała całą scenerię aż po zasłony, kolor narzuty na łóżku i wzór tapety. Powiedziała, że na łóżku siedział Jezus i zachęcał, żeby dała Mu się przytulić. „Przyjęłam to zaproszenie i słuchałam, a On opowiadał mi, jak wielką miłością jestem otoczona. Moje serce było przeszczęśliwe, dowiadując się tej prawdy na mój temat. Już nigdy nie będę wierzyć, że jestem nieudacznicą”.

W życiu Dolores od razu nastąpiły zmiany. Moja sąsiadka przyjęła pracę kelnerki w ekskluzywnym ośrodku rekreacyjnym nieopodal miasta i po zaledwie paru miesiącach zarządzała tamtejszą restauracją. Jej relacja z mężem i dziećmi przestała być ciężarem, a stała się źródłem wielkiej satysfakcji. Kiedy jej stosunek do samej siebie zmienił się na zdrowszy, inni zaczęli traktować ją z szacunkiem. W każde święta Bożego Narodzenia dostaję od niej kartkę z przypomnieniem tamtego momentu, kiedy to Jezus ją uwolnił.

Nasze wspólne doświadczenie posłało mnie na misję nauczania o niesamowitej mocy Jezusa Chrystusa, która pozwala przezwyciężyć ból z przeszłości. Agnes Sanford użyła terminu „uzdrowienie wspomnień”, aby opisać zdolność Jezusa do zmiany negatywnych emocji. Przekonałam się jednak, że wyrażenie to często powoduje dezorientację, ponieważ ludzie myślą, że chodzi o wsparcie umysłu, by lepiej pamiętać pewne rzeczy! Im jestem starsza, tym lepiej rozumiem, dlaczego poprawa pamięci może być ważną formą odnowy. Aby więc uniknąć nieporozumień, wolę posługiwać się terminem „wewnętrzne uzdrowienie”.

Podstawowa idea wewnętrznego uzdrowienia jest prosta: Jezus – taki sam „wczoraj i dziś, [...] także na wieki”1 (Hbr 13, 8) – może uzdrowić wspomnienia przeszłych wydarzeń, lecząc rany, które mają wpływ na nasze obecne życie. W trakcie tego procesu Chrystus zapełnia w nas pustkę i leczy nasze serca z trucizny urazy oraz nienawiści. Wniesienie Bożego światła w zacienione sfery naszego wnętrza może być najważniejszym krokiem na naszej duchowej drodze.

Mam nadzieję, że przesłanie tej książki stanie się źródłem odnowy, uzdrowienia i oświecenia dla wszystkich, którzy szukają witalności i świętości.

— BARBARA SHLEMON RYAN

1 Wszystkie cytaty biblijne pochodzą z Biblii Tysiąclecia (Pismo Świętego Starego i Nowego Testamentu), wyd. 4, Poznań 1984 [przyp. tłum.].

ROZDZIAŁ PIERWSZY

CZYM JEST WEWNĘTRZNE UZDROWIENIE?

Nieuleczone wspomnienia psychicznych zranień mogą wywierać bardzo silny negatywny wpływ na nasze życie, zagradzając nam drogę do emocjonalnej witalności i świętości, których tak szczerze pragniemy.

Święty Paweł dostrzegł ten ważny aspekt naszej konstrukcji psychologicznej, kiedy pisał list do ludności Efezu. Zamieścił w nim modlitwę do Boga, w której padają słowa: „aby według bogactwa swej chwały [Bóg] sprawił w was przez Ducha swego wzmocnienie siły wewnętrznego człowieka2. Niech Chrystus zamieszka przez wiarę w waszych sercach” (Ef 3, 16–17).

Efezjanie przyjęli Jezusa jako Zbawiciela i zostali ochrzczeni w Duchu Świętym. Uznawano ich za odnowioną duchowo grupę pierwszych wierzących. Święty Paweł prosił jednak Boga, by Ten umocnił ich wewnętrznie, żeby Jezus mógł być obecny na każdym poziomie ich jestestwa. Następnie Paweł napomina Efezjan: „co się tyczy poprzedniego sposobu życia – trzeba porzucić dawnego człowieka, który ulega zepsuciu na skutek zwodniczych żądz, odnawiać się duchem w waszym myśleniu i przyoblec człowieka nowego, stworzonego według Boga” (Ef 4, 22–24). Paweł wskazywał na pozostającą w cieniu stronę naszej natury, nieświadomą część naszych umysłów, która często sprzeciwia się naszemu pragnieniu zjednoczenia się z Chrystusem.

Opisując ludzki umysł, współcześni psychologowie często posługują się obrazem góry lodowej. Ponad powierzchnię wody wystaje zaledwie jej fragment i na podobnej zasadzie tylko mała cząstka naszej psychiki – może dziesięć procent – znajduje się ponad poziomem świadomości. Na dziś jedynie ta część działa w obrębie naszego świadomego umysłu. Niemożliwe jest, byśmy zdawali sobie sprawę z każdego aspektu naszego życia, więc podświadomość, która stanowi dziewięćdziesiąt procent naszej psychiki, działa jako przechowalnia wszystkiego, co nam się przytrafiło.

Dobre wspomnienia zwykle można przywoływać do świadomości bez większego wysiłku, zaś wydarzenia traumatyczne często spychane są w głęboko ukryte zakamarki, gdyż doświadczenia te i związany z nimi ból staramy się zagrzebać w niepamięci. Niestety przed jedną z cech wspomnianej przechowalni nie możemy uciec – podświadomość, jak słoń, nigdy niczego nie zapomina. Niezaleczone rany w dalszym ciągu się w nas jątrzą i musimy poświęcać mnóstwo energii psychicznej oraz wykazywać się wielką siłą woli, aby nad nimi panować. Czasem, kiedy przeżywamy okres wyjątkowego stresu, tracimy naszą zdolność dławienia tych wszystkich uczuć i „wybuchamy”, „unosimy się” lub „kipimy” z emocji. Ta terminologia wspaniale opisuje mechanizm, jaki ma miejsce w takich przypadkach. Uwalnia się w nas duża dawka energii.

Nieuleczone rany mogą niekiedy prowadzić do zachowań destrukcyjnych. I tak na przykład każda forma uzależnienia – alkoholizm, narkomania czy rozwiązłość seksualna – stanowi próbę zwalczenia wewnętrznego bólu. Ludzie często są nieświadomi nieustannego napięcia w swoim życiu, ale stopniowo wykształcają pewne nawyki, aby sobie z nim radzić. Wiele chorób psychosomatycznych można przypisać podejmowanym przez ciało próbom rozwiązania problemów umysłu.

Wydaje się oczywiste, że bolesnych wspomnień nie można zignorować, jeśli mamy napełnić się miłością Ojca. Modlitwa o wewnętrzne uzdrowienie zaprasza moc Jezusa Chrystusa w głębokie zakamarki umysłu, gdzie Pan zmienia bolesne wspomnienia, czyniąc z ciemności światłość. Ta przemieniająca łaska dostępna jest dla każdego poprzez śmierć i zmartwychwstanie Syna Bożego. Jak przepowiedział Izajasz:

Lecz On się obarczył naszym cierpieniem,

On dźwigał nasze boleści,

a myśmy Go za skazańca uznali,

chłostanego przez Boga i zdeptanego.

Lecz On był przebity za nasze grzechy,

zdruzgotany za nasze winy.

Spadła Nań chłosta zbawienna dla nas,

a w Jego ranach jest nasze zdrowie.

— Iz 53, 4–5

Ciąg dalszy dostępny w wersji pełnej

2 Wyróżnienie autorki [przyp. tłum.].

ROZDZIAŁ DRUGI

FAZA PRENATALNA

Ciąg dalszy dostępny w wersji pełnej

ROZDZIAŁ TRZECI

NARODZINY

Ciąg dalszy dostępny w wersji pełnej

ROZDZIAŁ CZWARTY

NIEMOWLĘCTWO

Ciąg dalszy dostępny w wersji pełnej

ROZDZIAŁ PIĄTY

DZIECIŃSTWO

Ciąg dalszy dostępny w wersji pełnej

ROZDZIAŁ SZÓSTY

DOJRZEWANIE

Ciąg dalszy dostępny w wersji pełnej

ROZDZIAŁ SIÓDMY

WCZESNA DOROSŁOŚĆ

Ciąg dalszy dostępny w wersji pełnej

ROZDZIAŁ ÓSMY

„ZAPRAWIENI” OBYWATELE

Ciąg dalszy dostępny w wersji pełnej

EPILOG

Ciąg dalszy dostępny w wersji pełnej

BIBLIOGRAFIA

Ciąg dalszy dostępny w wersji pełnej

TYTUŁ ORYGINAŁU: Healing the Hidden Self

First published in the United States by Ave Maria Press

Copyright © 1982, 2005 by Ave Maria Press, Inc.

Copyright © for Polish Edition 2015 by Wydawnictwo eSPe

REDAKTOR PROWADZĄCY I KOREKTA: Małgorzata Rogalska

ADIUSTACJA JĘZYKOWO-STYLISTYCZNA: Marta Stęplewska

REDAKCJA TECHNICZNA I PROJEKT OKŁADKI: Paweł Kremer

NIHIL OBSTAT

Przełożony Wyższy Polskiej Prowincji Zakonu Pijarów,

L.dz. 270/15 z dnia 19 październik 2015 r.

O. Józef Matras SP, Prowincjał

Wydanie I | Kraków 2015

ISBN: 978-83-7482-838-3

Zamawiaj nasze książki przez internet: boskieksiążki.pl lub bezpośrednio w wydawnictwie: 12 413 19 21, handel@boskieksiazki.pl

Zainteresowanym bezpłatnie wysyłamy drukowany katalog. W formie pliku pdf dostępny jest on również do pobrania na stronie boskieksiążki.pl.

Wydawnictwo eSPe, ul. Meissnera 20, 31-457 Kraków.

Plik opracował i przygotował Woblink

woblink.com